Ruimte voor de ondernemer: de kracht van coaching in de agrarische praktijk
Als agrarisch bedrijfsadviseur of coach kom je dichtbij. Je spreekt ondernemers over hun bedrijf, hun toekomst en de keuzes die hen bezighouden. Goede coachvaardigheden helpen je om daarin ruimte te maken voor wat werkelijk aandacht vraagt. Daarom zijn we trots dat onze opleiding Certified Professional Coach – Deel 1 (ACC/Practitioner) door de Vereniging voor Agrarische Bedrijfsadviseurs en Coaches (VAB) is geaccrediteerd. Deze accreditatie geldt voor de reguliere opleiding, de blended variant én de weekvariant.
Stel je een gesprek aan de keukentafel voor. De cijfers liggen op tafel. Als agrarisch bedrijfsadviseur heb je de mogelijkheden zorgvuldig uitgewerkt. Je kunt onderbouwen welke investering haalbaar is en wat verschillende keuzes betekenen voor het bedrijf. Toch blijft de ondernemer aarzelen. Zijn partner schuift aan. Een vader die het bedrijf heeft opgebouwd, laat weten hoe hij erover denkt. Een mogelijke opvolger kijkt vooral vooruit. Iedereen is betrokken, maar gaandeweg wordt minder duidelijk wat de ondernemer zélf wil. Je legt de mogelijkheden nog eens uit. Er komen nieuwe bezwaren. Het gesprek draait rond. Misschien ontbreekt er op dat moment ruimte om te onderzoeken wat deze keuze voor de ondernemer betekent.
Adviseren en coachen vragen een andere beweging
Als adviseur breng je deskundigheid in. Je analyseert, weegt mogelijkheden af en geeft richting vanuit jouw vakkennis. Bij coaching help je de ander om zelf te onderzoeken, inzicht te ontwikkelen en verantwoordelijkheid te nemen voor zijn keuzes en handelen. Dat verschil doet ertoe. De vraag ‘Welke investering past bij dit bedrijf?’ vraagt om een andere benadering dan ‘Wat maakt dat jij deze stap steeds uitstelt?’ En een gesprek over een financieel haalbare bedrijfsoverdracht is iets anders dan onderzoeken wie iemand wil zijn wanneer het bedrijf straks door een ander wordt geleid. Beide kunnen waardevol zijn. Goede coachvaardigheden helpen een agrarisch bedrijfsadviseur herkennen welk gesprek nodig is en daar bewust ruimte voor maken. Daarbij hoort duidelijkheid over je rol: wanneer geef je een deskundig oordeel en wanneer nodig je de ondernemer uit om zijn eigen afweging te onderzoeken? Die overgang kun je eenvoudig bespreekbaar maken: ‘We hebben de zakelijke mogelijkheden bekeken. Ik merk dat je blijft twijfelen. Zullen we eens onderzoeken wat deze keuze voor jou persoonlijk zo ingewikkeld maakt?’
Wat er aan de keukentafel meespeelt
Een agrarisch bedrijf kan tegelijk een onderneming, een thuis, een familiegeschiedenis en een toekomstverwachting zijn. Een besluit over grond, uitbreiding of opvolging raakt dan aan vragen die zich moeilijk in een berekening laten vangen. Hoeveel ruimte voel je om je eigen koers te kiezen als de vorige generatie dagelijks meekijkt? Kun je uitspreken dat je iets anders wilt dan je familie verwacht? En wat betekent stoppen wanneer je jezelf een leven lang als boer hebt gezien?
Coachvaardigheden helpen om zulke vragen zorgvuldig te onderzoeken. Door te luisteren naar wat iemand zegt én op te merken waar hij aarzelt. Door een aanname als vraag terug te geven. Door de stilte even te laten bestaan, zodat de ondernemer zelf woorden kan vinden. Bijvoorbeeld: ‘Je vertelt veel over wat je vader belangrijk vindt. Wat vind jij zelf belangrijk?’ Of: ‘Welke verantwoordelijkheid wil je dragen, en welke neem je nu op je omdat anderen dat van je verwachten?’ Zo ontstaat ruimte voor de persoon die met de gevolgen van een beslissing verder moet leven.
De meerwaarde zit ook in wat je leert laten
Voor een betrokken adviseur kan het lastig zijn om een oplossing even bij zich te houden. Zeker wanneer je ziet waar het volgens jou naartoe moet. Je wilt helpen, duidelijkheid bieden en voorkomen dat iemand een onverstandige stap zet. Juist daar vraagt coachend werken om bewustzijn van je eigen invloed. Hoe snel vul je iets in? Welke reactie hoop je met jouw vraag op te roepen? En kun je blijven onderzoeken wanneer de ondernemer een richting kiest die jij zelf niet zou kiezen? Een vraag kan immers ook een advies met een vraagteken zijn. ‘Zou je niet beter eerst met je vader kunnen praten?’ stuurt naar jouw oplossing. Met ‘Wat heb jij nodig om hierin een volgende stap te zetten?’ laat je de afweging bij de ondernemer.
Voor de agrarisch bedrijfsadviseur vergroten coachvaardigheden daarmee de mogelijkheden om ondernemers te begeleiden. Je kunt vakkennis inbrengen waar die nodig is en een onderzoekend gesprek begeleiden wanneer iemand helderheid zoekt over zichzelf, zijn keuzes of zijn handelen. Voor de agrarisch coach ligt hier de kern van het vak: een professioneel leerproces begeleiden waarin de ondernemer eigen inzichten ontwikkelt en die vertaalt naar zijn dagelijkse praktijk.
Een erkende stap in jouw ontwikkeling
De VAB beoordeelt scholingsactiviteiten onder meer op inhoud, relevantie en vakmanschap. Goedgekeurde activiteiten dragen bij aan de professionele ontwikkeling van agrarisch bedrijfsadviseurs en coaches en leveren deelnemers punten voor permanente educatie op. Met de VAB-accreditatie van onze Certified Professional Coach – Deel 1 (ACC/Practitioner) krijgt de ontwikkeling van professionele coachvaardigheden een herkenbare plek binnen die permanente educatie. Je kunt de opleiding volgen in de reguliere, blended of weekvariant.
Bij Associatie voor Coaching begint het coachvak bij evenwaardig partnerschap: de ander serieus nemen als iemand die zelf kan onderzoeken, leren en kiezen. Dat vraagt oefening. In luisteren, vragen stellen en waarnemen. Maar ook in het herkennen van je eigen neiging om over te nemen. Door ervaring en reflectie leer je bewuster kiezen wat je in een gesprek doet. Aan die ontwikkeling dragen we graag bij. Zodat er aan de keukentafel, naast alle aandacht voor het bedrijf, ook ruimte blijft voor de ondernemer.
Als jij even geen oplossing aandraagt, welke gedachte krijgt dan bij de ander de kans om te ontstaan?
Wil je als agrarisch bedrijfsadviseur of coach jouw coachvaardigheden professioneel ontwikkelen? Ontdek onze VAB-geaccrediteerde opleiding Certified Professional Coach – Deel 1 (ACC/Practitioner) en kies de opleidingsvariant die bij jou past.
Onze Opleidingen
Hieronder tref je de verschillende opleidingen aan en kun je doorklikken voor meer informatie of je inschrijven voor de opleiding. Wanneer je eerst wil kennismaken met een van onze opleiders en wellicht nog wat vragen beantwoord wil hebben kun je ook kiezen voor een persoonlijk kennismakingsgesprek.
Geaccrediteerde Coachopleiding
Korte Coach Opleidingen
Professionele ontwikkeling
